XMP là gì ? Hướng dẫn kích hoạt để tối ưu tốc độ RAM máy tính của bạn

Nếu như bạn đã từng nghe đến CPU và GPU có thể overclocking (ép xung) để tăng thêm sức mạnh, thì tương tự, RAM cũng có thể làm được điều này. Và XMP trên RAM là một chức năng cho phép hệ thống sử dụng RAM ở mức tối đa, giúp tăng sức mạnh hiện có của thanh Ram đó lên mức cao nhất.

XMP và Intel XMP là gì?

XMP là từ viết tắt của Extreme Memory Profile. Hiểu đơn giản thì đây là một công nghệ được Intel phát triển nhằm tăng hiệu suất RAM lên mức cao nhất có thể, cao hơn mức mặc định của CPU hỗ trợ. Tức là khi bạn sử dụng tính năng XMP trên RAM thì hiệu suất của RAM sẽ cao hơn mức mặc định mà CPU hỗ trợ ban đầu.

Những mẫu RAM DDR4 hay cao cấp hơn DDR5 ngày nay hầu như đều được tích hợp công nghệ XMP để hệ thống máy tính của người dùng hoạt động với hiệu suất cao. Tuy nhiên, các thanh RAM sau khi xuất xưởng phải tuân thủ quy chuẩn tốc độ do hội đồng kỹ thuật thiết bị điện tử - JEDEC đặt ra. Cho dù cây máy tính của bạn có RAM mạnh được gắn trên một bo mạch chủ xịn xò cùng CPU khủng tới đâu thì nó cũng bị giới hạn bởi tiêu chuẩn cho phép.

Chính vì lý do đó, XMP sinh ra để loại bỏ rào cản này bằng cách can thiệp vào hệ thống và tăng xung nhịp của RAM lên mức cao nhất có thể, đồng thời nó cũng sẽ hạn chế các vấn đề lỗi phát sinh khi bạn tăng xung nhịp.

Nguyên lý hoạt động của XMP?

Khi máy tính hoạt động thì BIOS/UEFI sẽ kích hoạt một con chip xử lý trên RAM để căn chỉnh mức xung nhịp cũng như độ trễ của RAM. Con chip này có tên là SPD và XMP là một bộ phận mở rộng của SPD, nó chịu trách nhiệm tinh chỉnh RAM hoạt động với mức xung nhịp cao nhất một cách tự động. XMP cũng có thể sửa chữa các lỗi nhỏ phát sinh trong quá trình tăng xung nhịp của RAM. Điều này cho phép RAM hoạt động với hiệu năng cao nhất như nhà sản xuất đã công bố được ổn định nhất.

Ví dụ: Bạn có 2 thanh RAM DDR4 3000MHz nhưng gắn vào mainboard của bộ máy tính trang bị con chip Intel Core i5-10400 thì khi đó, mức RAM sử dụng thực tế của hệ thống chỉ là 2400MHz hoặc 2666MHz, sẽ không thể đạt được tốc độ 3000MHz nếu như bạn không kích hoạt XMP.

Có nên bật XMP trên PC không ? Bật XMP có gây ảnh hưởng xấu đến máy tính không?

Theo như thực tế mình tìm hiểu được thì gần như mọi thiết bị máy tính phổ thông hiện nay, ngay cả khi không bật XMP thì vẫn đủ khả năng để chiến game và làm các công việc nặng như đồ họa hay Render… Tuy nhiên, nếu bạn mong muốn có một chiếc máy tính hoàn hảo và tốc độ được tối ưu nhất thì đừng bỏ qua XMP nhé.

Khá nhiều bạn lầm tưởng rằng XMP là ép xung RAM, nhưng thực chất là không phải như vậy nhé. Về cơ bản thì cả XMP và ép xung RAM đều tăng xung nhịp RAM, nhưng trong khi XMP là tăng xung nhịp tới mức mà nhà sản xuất cho phép thì ép xung RAM lại là phá đi giới hạn mà nhà sản xuất đưa ra.

Và XMP được đánh giá là an toàn hơn vì mọi thông số tăng xung nhịp đều đã được tinh chỉnh và thiết kế dành riêng cho thanh RAM nên gần như nó sẽ không gây ảnh hưởng gì tới độ bền của RAM. Trong khi việc ép xung RAM thì cần phải tăng nguồn điện vào mới có thể tăng xung lên một mức cao. Đồng thời việc này nếu thao tác không cẩn thận có thể xảy ra tình trạng quá áp và hỏng RAM.

Cách kích hoạt XMP trong BIOS

Tùy loại mainboard mà chúng ta có những cách bật XMP khác nhau. Bạn tìm kiếm đến tùy chọn XMP ở các tab chức năng trên BIOS của loại mainboard mà mình sử dụng.

Đầu tiên, hãy khởi động máy tính của bạn và nhấn các phím Esc, Delete, F2 hoặc F10 để truy cập vào BIOS. Mỗi bo mạch chủ của từng hãng thì phím truy cập BIOS cũng sẽ khác nhau. Tìm đến tùy chọn XMP và bật Enable để kích hoạt tính năng này. Ví dụ với Bo mạch chủ ASUS

Tiếp theo, bạn chọn cấu hình phù hợp như thông số mà RAM cung cấp. Hệ thống sẽ có hai cấu hình Extreme Memory Profile riêng biệt để lựa chọn, nhưng người dùng sẽ chỉ nhìn thấy một cấu hình XMP duy nhất để kích hoạt.

Cần lưu ý gì khi kích hoạt XMP trên RAM?

• Hệ thống mainboard (bo mạch chủ) của máy tính phải hỗ trợ XMP và tốt nhất là bạn nên sử dụng Mainboard của những hãng danh tiếng (có mức độ uy tín cao), có tuổi đời lâu năm trên thị trường Mainboard.

• Bạn cũng nên cập nhật BIOS lên phiên bản mới cho mainboard của bạn, để đảm bảo không có lỗi nào xảy ra khi kích hoạt XMP. Vì thông thường, qua từng phiên bản nâng cấp BIOS thì các lỗi sẽ được khắc phục, cũng như là nó hoạt động một cách ổn định hơn.

• Hạn chế tối đa việc tự vọc vạch ! Vâng, thông thường thì XMP là hoàn toàn tự động, bạn chỉ cần kích hoạt (chuyển sang ON) là xong, nhưng trong một số trường hợp có các tùy chỉnh khác nhau, nếu không đủ kiến thức thì các bạn nên để nguyên mọi thông số như mặc định nhé.

• Không phải cứ XMP là máy sẽ nhanh hơn, thông thường khi XMP thì tốc độ nói chung của máy tính sẽ nhanh hơn bởi dữ liệu được nạp vào nhanh hơn, nhưng nó không đúng trong mọi trường hợp đâu các bạn nhé. Tốc độ máy tính phụ thuộc vào cả phần mềm và phần cứng khác nữa, vì vậy hãy xem xét kĩ càng và cẩn thận tối ưu từng chút một.

Các trường hợp lỗi XMP

• CPU không tương thích mức xung nhịp khi bật XMP của RAM

• Mainboard không hỗ trợ bật tính năng XMP cho RAM

• RAM đã bị lỗi !

Cách kiểm tra XMP đã kích hoạt thành công chưa?

Cách dễ dàng nhất đó là tải về các phần mềm đo lường hiệu suất của máy tính, ở đây mình đề xuất phần mềm CPUZ rất dễ sử dụng. Mở phần mềm và kiểm tra lại mức xung nhịp theo tiêu chuẩn và mức xung nhịp tối đa RAM của bạn để biết đã kích hoạt thành công chưa nhé.

Bạn cũng có thể dùng giao diện BIOS vừa truy cập để xem trạng thái của XMP, các thao tác tương tự hướng dẫn ở trên. Nếu XMP đã được bật, khi vào lại trong XMP sẽ hiện lên trạng thái On hoặc hiển thị chi tiết xung nhịp.

Hy vọng bài viết trên sẽ giúp anh em trả lời được câu hỏi XMP và Intel XMP là gì, Chúc các bạn tăng tốc RAM của mình chạy nhanh như gió!

Tham khảo thêm tại: Intel XMP